Boyalı eve giren kiracı evden çıkarken boya yaptırmak zorunda mı?

Ev sahipleri evlerini boyalı olarak kiracıya teslim ettikleri evleri aynı şekilde boyalı veya badana yapılmış olarak geri almak istiyorlar. Boyalı eve giren kiracı evden çıkarken,boya yaptırma zorunluluğu var mı? Peki, kanunlar bu konuda ne diyor? Kiracı,normal kullanımdan kaynaklı boya eskimesinden sorumlu tutulabilir mi?

İşte detaylar...

Boya Masrafı Kiracıya mı Ait, Ev Sahibine mi? Kanun Ne Diyor?

Kiracı ile ev sahibi arasında en sık yaşanan anlaşmazlıklardan biri, boya ve badana masrafının kime ait olduğu konusu. Özellikle kiracının evi tahliye etme sürecinde gündeme gelen bu tartışma, çoğu zaman hukuki boyuta taşınabiliyor. Peki, boyalı eve giren kiracı evden çıkarken evi yeniden boyatmak zorunda mı? Türk Borçlar Kanunu bu konuda net hükümler içeriyor.

Kiracı Evden Çıkarken Boya Yaptırmak Zorunda mı?

Türk Borçlar Kanunu’na göre kiracı, kiralananı özenli kullanmakla yükümlü. Ancak bu yükümlülük, evde zamanla meydana gelen normal kullanım kaynaklı yıpranmaları kapsamaz. Duvar boyalarının yıllar içinde solması, küçük izler oluşması ya da boya kalitesinin düşmesi, kiracının sorumluluğu olarak değerlendirilmez.

Bu nedenle;

Evi boyalı teslim alan kiracı,
Duvarlarda olağan kullanım dışında bir zarar vermediyse,
Tahliye sırasında boya ve badana yaptırmak zorunda değildir.

Hangi Durumlarda Boya Masrafı Kiracıya Ait Olur?

Eğer kiracı evde keyfi veya izinsiz değişiklikler yapmışsa durum değişir. Örneğin;

Duvarların farklı renklere boyanması,
Duvarlara zarar verecek tadilatlar yapılması,
Normal kullanım sınırını aşan hasarlar oluşması

bu hallerde boya ve onarım giderleri kiracıya ait kabul edilir. Bu masraflar, kiradan düşülemez ve ev sahibi tarafından talep edilebilir. Kanun Açık: Normal Eskimeden Kiracı Sorumlu Değil

Türk Borçlar Kanunu’na göre;

Normal kullanımdan kaynaklanan boya eskimesi ayıp veya zarar sayılmaz
Kiracı, evi teslim aldığı şekilde “yenilenmiş” olarak iade etmek zorunda değildir
Keyfi değişikliklerde sorumluluk kiracıya aittir

Bu nedenle uzmanlar, kira başlangıcında evin mevcut durumunun teslim tutanağı ve fotoğraflarla kayıt altına alınmasını öneriyor. Bilgiye dayalı hareket eden taraf, olası hukuki ihtilaflarda her zaman avantaj sağlar.

TBK Madde 316: Kiracının Özen Yükümlülüğü

Türk Borçlar Kanunu’nun 316. maddesine göre kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun ve özenli şekilde kullanmakla yükümlüdür. Bu hüküm, kiracının evi hor kullanmamasını ve kasıtlı ya da ihmale dayalı zararlardan kaçınmasını zorunlu kılar.

TBK Madde 334: Normal Eskime Kiracının Sorumluluğu Değil

Kanunun 334. maddesi ise tartışmalara nokta koyan şu düzenlemeyi içerir:
Kiracı, kiralananı teslim aldığı gibi iade etmekle yükümlüdür. Ancak normal kullanımdan kaynaklanan eskime ve yıpranmalardan sorumlu tutulamaz.

Bu maddeye göre, kira süresi boyunca yalnızca zamanın geçmesine bağlı olarak oluşan boya solmaları ve eskimeler, kiracıya yüklenemez.

Kiracı Hangi Durumda Boya Yaptırmak Zorunda Kalır?

Hukuki değerlendirmeye göre;

Kiracı evi kötü kullanmışsa,
Duvarlara zarar vermiş, izinsiz değişiklik yapmış veya boyayı tahrip etmişse,
Boya yıpranması kiracının kusurundan kaynaklanıyorsa,bu durumda kiracı, tahliye sırasında boya ve onarım masraflarını karşılamakla yükümlü olur.

Olağan Yıpranmada Boya Zorunluluğu Yok

Eğer kiracı, kira süresi boyunca evin boyasına zarar vermemişse ve boya yalnızca olağan kullanım ve zaman nedeniyle eskimişse, kiracının evi boyatması yönünde herhangi bir yasal zorunluluk bulunmuyor.

Kanun Maddelerine Göre Özetle

✔ Normal kullanım sonucu oluşan boya eskimesinden kiracı sorumlu tutulamaz
✔ Boyalı teslim alınan ev, boyalı şekilde iade edilmek zorunda değildir
✔ Keyfi değişiklik ve kusura dayalı zarar varsa masraf kiracıya aittir
✔ Eşyalı evlerde olağan arızaların bedeli ev sahibine aittir

Peki, Yargıtay Kararları Hangi Yönde?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2018/12416 sayılı kararında:

"Kiracı, normal kullanıma bağlı boya eskimesinden sorumlu tutulamaz. Sözleşmede 'boyalı teslim' şartı olsa bile bu madde geçersizdir."

Yani:
Yargıtay'ın emsal kararı olağan yıpranmadan dolayı kiracıları sorumlu tutmamaktadır. Kiracının kusuru yoksa ev sahipleri kiracılardan boya masrafı talep edemiyorlar.

Normal kullanımla eskiyen boya → Kiracı sorumlu değil.
Kasti hasar, duvara zarar verme → Kiracı sorumlu.

Sözleşmede "Boyalı Teslim" Maddesi Geçerli mi?

Bazı ev sahipleri, kira sözleşmesine:

"Boyalı teslim alındı, boyalı teslim edilecek."
"Boya masrafı depozitodan düşülecek."

Gibi maddeler ekler. Ancak Yargıtay, bu tür hükümleri TBK Madde 334’e aykırı bularak geçersiz saymaktadır.

Kiracı kendi Haklarını Nasıl Korumalı

1)Teslim Tutanağı Önemli! Kiracı girerken ve çıkarken detaylı tutanak tutulmalı, boya durumu fotoğraflanmalı.

2)Kötü Kullanım Yoksa Boya Zorunlu Değil Duvarda delik, çizik, aşırı kirlenme yoksa boya masrafı kiracıya yükleneme

3)Depozito Hakkınızı Koruyun Ev sahibi haksız yere depozitonuzdan boya parası keserse hukuki süreç başlatabilirsiniz.

Sonuç: Kiracılar İçin Haklar

Kiracılar ile ev sahipleri arasında en baştan anlaşma sağlanmaması durumunda ev sahibi boya masrafını depozitodan kesmek istemektedir. Bu da kiracının depozitosunun ödenmediği gerekçesiyle hukuki işlem başlatmasına neden oluyor. Ayrı bir meseleden hem kiracının hem de ev sahibinin başı ağrıyor.